อ่านอุ่นใจ · คู่มือกุมารเวชศาสตร์และเวชศาสตร์ทารกแรกเกิด

📎 ภาคผนวก

ภาคผนวก ก — ตารางวัคซีนพร้อมช่องบันทึก

อ่านบทนี้จบแล้ว สารบัญทั้งเล่ม ← หน้าแรก

เช็กลิสต์ในบทนี้

📌 วิธีใช้ภาคผนวกนี้

ปรินต์หน้านี้แล้วเก็บไว้กับสมุดสีชมพู — ใช้เป็นสำเนาสำรองเผื่อสมุดหาย

⚠️ สำคัญ: ภาคผนวกนี้ไม่ใช้แทนสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก (สมุดสีชมพู)

บันทึกทางการต้องอยู่ในสมุดสีชมพูที่เจ้าหน้าที่ลงให้เท่านั้น — และ ต้องตรวจสอบว่าเจ้าหน้าที่บันทึกครบก่อนออกจากคลินิกทุกครั้ง

👶 ข้อมูลเด็ก

ชื่อ-นามสกุล: _________________________________ ชื่อเล่น: _____________

วันเกิด: //__________ เพศ: ⬜ ชาย ⬜ หญิง

น้ำหนักแรกเกิด: _________ กรัม อายุครรภ์ตอนคลอด: _______ สัปดาห์

เลขบัตรประชาชน: _________________________________

สิทธิการรักษา: ⬜ บัตรทอง ⬜ ประกันสังคม ⬜ ข้าราชการ ⬜ อื่น ๆ ___________

หน่วยบริการประจำ: _________________________________ โทร: ____________

ประวัติแพ้ยา/แพ้วัคซีน: _________________________________________________

ส่วนที่ 1 — วัคซีนพื้นฐาน EPI (ฟรีทุกสิทธิ)

แผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค (EPI) ของกระทรวงสาธารณสุข ให้วัคซีนพื้นฐานแก่เด็กไทยทุกคนโดยไม่มีค่าใช้จ่าย ทุกสิทธิการรักษา [1]

🍼 แรกเกิด

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	BCG	วัณโรคชนิดรุนแรง	//______	__________
⬜	HB1 (ภายใน 24 ชม.)	ตับอักเสบบี	//______	__________

หมายเหตุ: _____________________________________________________

👶 2 เดือน

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	DTP-HB-Hib ครั้งที่ 1	คอตีบ · บาดทะยัก · ไอกรน · ตับอักเสบบี · ฮิบ	//______	__________
⬜	OPV ครั้งที่ 1 (หยอด)	โปลิโอ	//______	__________
⬜	โรตา ครั้งที่ 1 (หยอด)	ท้องเสียจากไวรัสโรตา	//______	__________

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

👶 4 เดือน

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	DTP-HB-Hib ครั้งที่ 2	(เหมือนครั้งที่ 1)	//______	__________
⬜	OPV ครั้งที่ 2	โปลิโอ	//______	__________
⬜	IPV (ฉีด)	โปลิโอ	//______	__________
⬜	โรตา ครั้งที่ 2	ท้องเสียจากไวรัสโรตา	//______	__________

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

👶 6 เดือน

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	DTP-HB-Hib ครั้งที่ 3	(เหมือนครั้งที่ 1)	//______	__________
⬜	OPV ครั้งที่ 3	โปลิโอ	//______	__________
⬜	โรตา ครั้งที่ 3 (ถ้าใช้ชนิดที่ให้ 3 ครั้ง)	ท้องเสียจากไวรัสโรตา	//______	__________

💉 และตั้งแต่อายุ 6 เดือนขึ้นไป — เริ่มฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีได้ (ดูส่วนที่ 3)

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

👶 9 เดือน

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	MMR ครั้งที่ 1	หัด · คางทูม · หัดเยอรมัน	//______	__________

🔺 นัด 9 เดือนเป็นนัดสำคัญ — มีการคัดกรองพัฒนาการด้วย DSPM ด้วย (ดูภาคผนวก ค)

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

🧒 1 ปี (12 เดือน)

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	JE ครั้งที่ 1 (ชนิดเชื้อเป็น)	ไข้สมองอักเสบเจอี	//______	__________

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

🧒 1 ปี 6 เดือน (18 เดือน)

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	DTP ครั้งที่ 4	คอตีบ · บาดทะยัก · ไอกรน	//______	__________
⬜	OPV ครั้งที่ 4	โปลิโอ	//______	__________

🔺 นัด 18 เดือนมีการคัดกรองพัฒนาการด้วย DSPM ด้วย

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

🧒 2 ปี 6 เดือน (30 เดือน)

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	MMR ครั้งที่ 2	หัด · คางทูม · หัดเยอรมัน	//______	__________
⬜	JE ครั้งที่ 2	ไข้สมองอักเสบเจอี	//______	__________

🔺 นัด 30 เดือนมีการคัดกรองพัฒนาการด้วย DSPM ด้วย

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

🧒 4 ปี

✅	วัคซีน	ป้องกันโรค	วันที่ฉีดจริง	ผู้บันทึก
⬜	DTP ครั้งที่ 5	คอตีบ · บาดทะยัก · ไอกรน	//______	__________
⬜	OPV ครั้งที่ 5	โปลิโอ	//______	__________

นัดครั้งถัดไป: //______ ⏰ ตั้งเตือนในโทรศัพท์แล้ว ⬜

🎒 ในวัยเรียน

✅	ชั้น	วัคซีน	วันที่ฉีดจริง
⬜	ป.1	ตรวจสอบประวัติและเก็บตกวัคซีนที่ยังไม่ครบ	//______
⬜	ป.5	HPV (นักเรียนหญิง) — ป้องกันมะเร็งปากมดลูก	//______
⬜	ป.6	dT — คอตีบ-บาดทะยัก (กระตุ้นทุก 10 ปีตลอดชีวิต)	//______

ส่วนที่ 2 — วัคซีนเสริม (ต้องจ่ายเองหรือใช้สิทธิอื่น)

วัคซีนที่มีประโยชน์และแนะนำโดยสมาคมวิชาชีพ แต่ยังไม่อยู่ในชุดพื้นฐานที่รัฐจัดให้ฟรี [2]

⚠️ ให้ปรึกษากุมารแพทย์ว่าลูกของคุณควรได้ตัวไหนก่อน — โดยเฉพาะถ้างบจำกัด

✅	วัคซีน	ป้องกันอะไร	เข็มที่	วันที่ฉีด	หมายเหตุ
⬜	นิวโมคอคคัส (PCV)	ปอดอักเสบ · เยื่อหุ้มสมองอักเสบ · ติดเชื้อในกระแสเลือด	1	//___	🔺 กำลังขยายสู่แผนงานฟรีในปีงบ 2570 [3]
⬜			2	//___
⬜			3	//___
⬜			กระตุ้น	//___
⬜	อีสุกอีใส	อีสุกอีใส · ลดความรุนแรงของงูสวัดในอนาคต	1	//___	ตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป
⬜			2	//___
⬜	ตับอักเสบเอ	ตับอักเสบเอ (ติดจากอาหารและน้ำ)	1	//___	ตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป
⬜			2	//___
⬜	ภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปป้องกัน RSV	RSV ในทารก	—	//___	เลือกอย่างใดอย่างหนึ่งกับวัคซีน RSV ของแม่
⬜	ไข้เลือดออก	ไข้เลือดออก	1	//___	⚠️ มีเงื่อนไขเรื่องอายุและประวัติติดเชื้อ — ต้องปรึกษาแพทย์เป็นรายบุคคล
⬜			2	//___
⬜	อื่น ๆ ___________			//___

ส่วนที่ 3 — วัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี

📢 สิทธิฟรี: เด็กอายุ 6 เดือน – 5 ปี ได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ฟรี [4]

สปสช. ขยายสิทธิให้ครอบคลุมเด็กอายุ 3–5 ปี เพิ่มจากเดิมที่ครอบคลุม 6 เดือน–2 ปี ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2569 [4]

⚠️ ต้องฉีดทุกปี — เพราะไวรัสเปลี่ยนสายพันธุ์และภูมิคุ้มกันลดลงตามเวลา

📌 ครั้งแรกในชีวิตต้องให้ 2 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน [2]

✅	ปี พ.ศ.	เข็มที่	วันที่ฉีด	สถานที่	หมายเหตุ
⬜	________	1	//___	__________	ปีแรก — ต้อง 2 เข็ม
⬜	________	2	//___	__________	ห่างจากเข็มแรก 1 เดือน
⬜	________	ประจำปี	//___	__________
⬜	________	ประจำปี	//___	__________
⬜	________	ประจำปี	//___	__________
⬜	________	ประจำปี	//___	__________
⬜	________	ประจำปี	//___	__________

💬 คำถามที่ควรถามหน่วยบริการทุกปี: "ปีนี้เริ่มฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เมื่อไรคะ ลูกได้สิทธิฟรีไหม"

ส่วนที่ 4 — บันทึกอาการหลังฉีด

⚠️ ถ้าลูกมีปฏิกิริยาที่รุนแรงหรือผิดปกติ ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ในการฉีดครั้งถัดไปทุกครั้ง

วันที่	วัคซีนที่ได้รับ	อาการที่เกิด	ระยะเวลา	ทำอะไรไป
//___	______________	______________	________	______________
//___	______________	______________	________	______________
//___	______________	______________	________	______________
//___	______________	______________	________	______________

🚨 อาการหลังฉีดวัคซีนที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หายใจลำบาก · หน้าหรือปากบวม · ลมพิษทั่วตัว — 🚨 โทร 1669 (บทที่ 23.3)
ซึมผิดปกติ ปลุกไม่ตื่น หรือตัวอ่อนปวกเปียก
ชัก
ร้องไม่หยุดเกิน 3 ชั่วโมงโดยปลอบไม่ได้
ไข้สูงมากหรือไข้ที่ไม่ลงเลย
บริเวณที่ฉีดบวมแดงร้อนลุกลาม หรือมีหนอง

5 สิ่งที่ต้องทำเรื่องวัคซีนทุกครั้ง

1. จดวันนัดครั้งถัดไปในโทรศัพท์ทันทีที่ได้รับ พร้อมตั้งเตือนล่วงหน้า 3 วัน
2. ตรวจสอบว่าเจ้าหน้าที่บันทึกในสมุดสีชมพูครบก่อนออกจากคลินิก
3. 📸 ถ่ายรูปหน้าวัคซีนในสมุดเก็บไว้ในโทรศัพท์ — เผื่อสมุดหาย
4. พกสมุดสีชมพูไปทุกครั้งที่พาลูกไปโรงพยาบาล
5. ถามทุกครั้งว่า "ครั้งนี้ได้อะไรบ้าง และครั้งหน้าคือเมื่อไร"

⏰ ถ้าฉีดไม่ตรงกำหนด

ข่าวดี: แทบไม่มีกรณีที่ต้องเริ่มนับหนึ่งใหม่

มาช้าไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์ → ฉีดต่อได้ตามลำดับ ไม่ต้องเริ่มใหม่
มาช้าเป็นเดือนหรือเป็นปี → กระทรวงสาธารณสุขมีแนวทางการให้วัคซีนกรณีล่าช้าที่ระบุวิธีเก็บตกไว้ชัดเจน [5]
สิ่งที่ต้องทำคือพาไปให้เร็วที่สุด และแจ้งเจ้าหน้าที่ว่าขาดไปนานแค่ไหน พร้อมนำสมุดสีชมพูไปด้วย

💚 อย่าอายที่จะกลับไปเมื่อขาดนัดนาน

เจ้าหน้าที่เจอกรณีแบบนี้ทุกวันและมีแนวทางรองรับอยู่แล้ว — สิ่งที่แย่กว่าการมาช้าคือการไม่มาเลย

📚 เอกสารอ้างอิง — ภาคผนวก ก

กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค (EPI) ตารางการให้วัคซีนในเด็กไทย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th
สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย (PIDST). คำแนะนำการให้วัคซีนป้องกันโรคสำหรับเด็กไทย [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: PIDST; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.pidst.or.th
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แผนการบรรจุวัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต (PCV) เข้าสู่แผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สปสช. เพิ่มสิทธิวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ครอบคลุมเด็กอายุ 3–5 ปี [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สปสช.; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2025/11/36051
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการให้วัคซีนในกรณีที่ได้รับวัคซีนล่าช้าหรือไม่ครบตามกำหนด [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th

⚠️ ข้อจำกัดของภาคผนวกนี้

ตารางนี้เป็นภาพรวมเพื่อความเข้าใจและใช้บันทึกส่วนตัว ณ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569

🔺 บันทึกทางการต้องอยู่ในสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก (สมุดสีชมพู) ที่เจ้าหน้าที่ลงให้เท่านั้น

รายละเอียดอาจต่างกันเล็กน้อยตามชนิดวัคซีนที่หน่วยบริการได้รับในแต่ละช่วง (เช่น จำนวนครั้งของวัคซีนโรตาขึ้นกับชนิดที่ใช้) และแผนงานมีการปรับปรุงเป็นระยะ

ให้ยึดตารางในสมุดสีชมพูและคำแนะนำของหน่วยบริการที่ดูแลลูกเป็นหลัก [1]

ข้อมูลสิทธิประโยชน์อาจเปลี่ยนแปลงในแต่ละปีงบประมาณ — ตรวจสอบกับหน่วยบริการประจำ หรือสายด่วน สปสช. 1330

เนื้อหาบนเว็บไซต์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการให้ความรู้และความเข้าใจทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำวินิจฉัย การรักษา หรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีข้อกังวลเกี่ยวกับสุขภาพหรือพัฒนาการของลูก โปรดปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเสมอ